N!DA activists on hunger strike since 17 April 2014: Bakhtiyar Guliyev, Rashad Hasanov, Rashadat Akhundov, Shahin Novruzlu, Mammad Azizov, Ilkin Rustamzada, Uzeyir Mammadli, Zaur Gurbanlı. Photo: N!DA
N!DA activists on hunger strike since 17 April 2014: Bakhtiyar Guliyev, Rashad Hasanov, Rashadat Akhundov, Shahin Novruzlu, Mammad Azizov, Ilkin Rustamzada, Uzeyir Mammadli, Zaur Gurbanlı. Photo: N!DA

AÇIK MEKTUP

Sayın Theodora BAKOYANNIS, Yunanistan Dışişleri eski Bakanı

Sayın Deniz BAYKAL, Cumhuriyet Halk Partisi eski Genel Başkanı

Sayın Jean-Marie BOCKEL, Fransa eski Adalet Bakanı

Sayın Mevlüt ÇAVUSOGLU, Türkiye Avrupa Birliği Bakanı ve Başmüzakereci, Avrupa Konseyi Parlamenter Meclisi eski Başkanı

Sayın Agustín CONDE, İspanyol Parlamentosu üyesi

Sayın Mikulas DZURINDA, Slovak Cumhuriyeti eski Başbakanı

Sayın Cheryl GILLAN, Birleşik Krallık Galler'den Sorumlu eski Bakan

Sayın Pasquale NESSA, İtalya Senatosu eski üyesi ve Avrupa Konseyi Parlamenter Meclisi eski üyesi

Sayın Luca VOLONTÈ, Novae Terrae Vakıfı'nın Genel Müdürü, İtalya Parlamentosu eski üyesi, Avrupa Konseyi Parlamenter Meclisi Avrupa Halk Partisi Grubu Başkanı

Sayın Robert WALTER, Birleşik Krallık Avrupa Konseyi Parlamenter Meclisi Delegasyonu Başkanı

Sayın Jordi XUCLÀ, Avrupa Konseyi Parlamenter Meclisi'nde Avrupa İçin Liberaller ve Demokratlar İttifakı Grubu Başkanı

ve Avrupa Konseyi Parlamenter Meclisi'nin diğer 114 üyesinin dikkatine

PDF version of this open letter

Paris ve Viyana, 23 Nisan 2014

Değerli Avrupa Konseyi Parlamenter Meclisi Üyeleri,

Geçen yıl Avrupa Konseyi Parlamenter Meclisi'nde çok büyük önem taşıyan bir oylama yaptınız. Ocak 2013'te, Azerbaycan'daki siyasi mahkûmlar hakkındaki bir karar tasarısını reddettiniz. Sizin tarafınızdan atanan raportör tarafından hazırlanan bu karar tasarısı 125 olumsuz oya karşı 79 olumlu oy ile yenilgiye uğradı.

Reddedilen bu karar tasarısı, Azerbaycan'daki siyasi mahkûmlar sorununun henüz bir çözüme ulaşmadığı konusunda uyarıyordu. Karar tasarısı "muhalefetle bağlantılı olan politikacı ve aktivistler ile birlikte gazeteciler, blog yazarları ve barışçıl göstericilerin" hapis mahkûmiyetlerinin devam ettiğine ve bunun sistemik bir problem olduğuna dikkat çekiyordu.

Avrupa Konseyi Parlamenter Meclisi'nin bu oylaması Azerbaycan yetkililerine talihsiz bir işaret verdi.

26 Aralık 2012'de, Avrupa Konseyi Parlamenter Meclisi'ndeki oylamanın öncesinde Azerbaycan Cumhurbaşkanı bazı siyasi mahkûmları affetti ise de karar tasarısının reddedilmesi ve yeni bir raportör atanmamasıyla tutuklamalarda yeni bir dalga başladı.

Pek çok insan hakları kuruluşu ve karar tasarısını destekleyen bazı Avrupa Konseyi Parlamenter Meclisi üyeleri de bu olasılık hakkında uyarıda bulunmuşlardı. Bu üyelerden Viola von Cramon-Taubadel (Almanya) tabloyu şu şekilde ifade etmişti:

"Bağımsız gazetecileri susturmak için taktik olarak bir döner kapı politikası uygulanmakta. Bu onların tutuklandığı, salıverildiği, kısa bir sürenin ardından tekrar tutuklandıkları bir kedi-fare oyunu. Herkes, açıkça, bir sonraki sefer sıranın kendilerine gelebileceğini biliyor." 

Avrupa Konseyi Parlamenter Meclisi'nin her oylaması hemen sonuç doğurmuyor. Fakat bu oylama hemen etkisini gösterdi: Avrupa Konseyi'nin güvendiği ve Azerbaycan'da birlikte çalıştığı kişilerin tutuklanmalarına yol açtı.

Ilgar Mammadov – Anar Mammadli
Ilgar Mammadov – Anar Mammadli

Bir muhalefet partisi lideri ve Avrupa Konseyi'nin Bakü'deki Politika Çalışmaları Programı'nın başkanı olan Ilgar Mammadov'un davasından haberdârsınız. Benzer şekilde, önde gelen bir seçim izleme grubunun başkanı olan ve Avrupa Konseyi Parlamenter Meclisi'nin raportörüne danışmanlık yapan Anar Mammadli hakkında da bilgi sahibisiniz. İkisi de Avrupa Konseyi'ne inanmış insanlar. İkisi de 2013 yılında tutuklandı. Mammadov, bu sene Mart ayında yedi yıl hapis cezasına çarptırıldı. Mammadli'nin davası ise 21 Nisan 2014 günü başladı. Adeta, Bakü'deki yetkililer Avrupa Konseyi Parlamenter Meclisi'nin gözüne parmak sokmak amacını gütmekteler.

Öte yandan, Azerbaycan polisi 2013 yılının Ocak ve Mayıs ayları arasında düzinelerce genci tutukladı. Bu gençler Azerbaycan Silahlı Kuvvetleri'nde görevli askerlerin çatışma dışında gerçekleşen ölümlerini protesto ediyorlardı. Bazıları yasa dışı silah bulundurmak ve toplumsal kargaşa çıkarmak için komplo kurmak ile suçlandı. Aralarından yedisi NİDA isimli demokrasi taraftarı bir gençlik kuruluşunun üyeleri. Bir diğeri ise Özgür Gençlik Hareketi'nin üyesi. Hepsi altı buçuk ila sekiz buçuk yıl arası hapis cezası ile yargılanıyorlar. 

Yakın tarihte, yaşları 18 ile 30 arası değişen bu sekiz tutuklu aktivist açlık grevine başladı. Sağlıkları ve belki de hayatları tehlikede. Bu tablo önlenebilirdi ve hâlâ önlenebilir.

Umuyoruz ki, Ocak 2013'teki oylamanın yanlışlığı artık sizin içinde aşikâr. Bu baskıcı rejime güvenmenin bir hata olduğunu, bu hatanın insanî bedelinin yüksek olduğunu ve riskin giderek arttığını siz de görüyorsunuz.

Bu sekiz genç aktivist ile Mammadli ve Mammadov'u Uluslararası Af Örgütü tarafından düşünce mahkûmu olarak tanındılar.

Sizi, Azerbaycan'daki durumun çarpıcı kötüye gidişi ve bu genç insanların açlık grevi ışığında bu kararın sonuçlarını, şimdi, düzeltmek için çaba göstermeye çağırıyoruz. 

Özellikle, aşağıda belirtilenleri samimiyetle değerlendireceğinizi umuyoruz:

  • Cumhurbaşkanı İlham Aliyev'i Azerbaycan Avrupa Konseyi Bakanlar Komitesi'nin başkanlığını üstlenmeden önce, Ilgar Mammadov, Anar Mammadli ve açlık grevindeki sekiz genç aktivisti hakkında af ilanına davet;
  • Avrupa Konseyi Genel Sekreteri'ni Azerbaycan'ı acilen ziyarete ve diğer siyasi mahkûmlar adına güçlü ve etkili bir biçimde konuşmaya davet.
  • Ocak 2013'ten bu yana, Azerbaycan'daki karar alıcıların siyasî mahkûmiyetlere dair tutumlarındaki gelişmeleri inceleyecek yeni bir raportör atanmasına dair girişimlere destek

Tarihin garip bir cilvesi: Azerbaycan'da hiçbir zaman, ülkenin Avrupa Konseyi'nin Bakanlar Komitesi'nin başkanlığını üstlenmeye hazırlandığı şu günlerdeki kadar fazla siyasî mahkûm olmamıştı. Bugün, ülkede, bahsedilen bu on kişiden çok daha fazla siyasi mahkûm bulunuyor. Oysa, bir Avrupa Konseyi üyesinde hiç siyasi mahkûm olmamalı. Avrupa Konseyi Parlamenter Meclisi Ocak 2013'ten beri bu tabloyu görmezden geliyor. Bizlere çok geç olmadan bu durumu değiştirmemiz için yardım edeceğinizi umuyoruz.

Saygılarımızla,
Gerald Knaus, Kristof Bender, Emin Milli
Avrupa İstikrar Girişimi