5/2017

21 April 2017

Şüphe Tüccarları ya da Yolsuzluğu Araştırmak

Money

This newsletter as PDF

Sevgili Dostlar,

24 Nisan Pazartesi – 28 Nisan Cuma haftası, Avrupa Konseyi Parlamanterler Meclisi (AKPM) Strazburg'da toplanarak kurumun geleceğine doğrudan etki edecek bir konuda tavır belirleyecek. Alman gazetesi Der Tagesspiegel'in yazdığı gibi, AKPM içinden "Avrupa Konseyi tarihinin en büyük yolsuzluk skandalı" ile yüzleşmeyi mümkün kılacak bağımsız bir soruşturmaya yeterli bir çoğunluk çıkıp çıkmayacağı merakla bekleniyor.

Bu muharebenin cepheleri, hatları netleşmiş vaziyette. Sonuç ise belirsiz. AKPM genel sekreteri Wojciech Sawicki, çok sayıda delegasyon ve vekilin Ocak ayında talep ettiği gibi,  yolsuzluğun araştırılması için haricî ve ciddî bir soruşturma yapılması yönünde teklifte bulundu.

Yolsuzluk soruşturmasına yönelik Sawicki Bildirisi

AKPM üyelerine hitaben Sawicki'yi destekler mahiyette açık mektup (27 Mart 2017)

Sawicki'nin teklifi hâlâ tam kabul görmüş değil. Bağımsız soruşturmaya muhalif olanlar, haftalardır suları bulandırmaya, dikkati başka yöne çekerek konuyu saptırmaya çalışıyor. Şüphe tüccarları, büyük bir krize işaret eden ve giderek çoğalan delilleri önemsizleştirmeye kafalarda soru işaretleri yaratmaya çabalıyor. Ancak bu kişiler, İsveç Adalet eski Bakanı Tobias Billström'ün (AHP) The Guardian'a açıkladığı gibi ciddî bir soruşturma yapılması lehine en önemli savı gözardı ediyor: 

"Billström, 'parlamenterler meclisinin, istenildiği gibi, yolsuzlukları takip görevini zora sokacak şekilde vahim ithamlara maruz kalmış' bir Avrupa Konseyi'nin, bağımsız soruşturma talebini geri çevirmesinin tasavvur edilemeyeceğini söyledi. Billström diğer AKPM üyelerini, söz konusu meclisin en üst düzey yetkilisi Wojciech Sawicki tarafından hazırlanan ve bağımsız bir soruşturmanın çerçevesini çizen 'çok iyi' önerileri desteklemeye davet etti."

The first confrontation will take place in the Bureau of the Assembly – a body of 33 members – on early Monday morning in Strasbourg.

Strazburg'da Pazartesi sabahı erken saatlerde gerçekleşecek yüzleşmenin ilk adresi 33 üyeli AKPM Bürosu. Gündemindeki konu, havyar diplomasisi olarak tanımlanan uygulamaya yani Azerbaycan hükûmetinin ya da Azerbaycan delegasyonu üyelerinin yıllardır AKPM üyeleri nezdinde yolsuzluk yapma çabalarına dair bir açıklama değil. Mesele AKPM içinde ithamları araştırmaya istekli bir çoğunluk olup olmadığının belirlenmesi.

 

Şüpheden sanık yararlanır

Luca Volonte

Avrupa'nın hukuk geleneğinde "kişi suçluluğu kanıtlanıncaya kadar masumdur" ilkesi çok önemli bir yer tutar. Dolayısı ile Azerbaycan'dan rüşvet almakla suçlanan AKPM'nin Milanolu eski üyesi  Luca Volonte'nin son derece saygıdeğer bir siyasetçi olduğunu ve seçmenlerini ahlâkî bütünlük içerisinde temsil ettiğini ve vicdanî kanaatine göre oy kullandığını karinesini aklımızda bulunduralım.

Bir de:

  • Bakü'ye ilk seyahatinden sonra  Volonte'nin Azerbaycan'ın AKPM üyelerinden Elhan Süleymanov'a Temmuz 2011'de attığı

    "Sevgili Elhan, herşey için teşekkürler!!! Sayende çok ilginç bir ülke keşfettim ve dostluğumuzun da geliştiği bir gerçek!! Verdiğin hediyeler hem zevkli hem de değerli, teşekkürler!!!"

    şeklindeki e-postanın iyi niyetli ve masumane olduğunu;

  • Volonte'nin Azerbaycan delegasyonuna 2012 sonunda 320,000 € tutarında faturalar göndermesinin iyi bir sebebi bulunduğunu;
  • Azerbaycan delegasyonu üyelerinin, ESI'nin daha önce,

    "220,000 avroluk ikinci havale ise 2012 Noel'inin arifesinde LGV'nin banka hesabına yapıldı. Paralar Birmingham'da kayıtlı Metastar Invest ve Pasifik Okyanusu'nda bulunan bir dizi volkanik ada ve mercan kayalıklarından oluşan Marshall Adaları'nda kayıtlı Jetfield Network Limited adlı iki şirketten ve biri Estonya diğeri Letonya'daki iki bankadan gönderilmişti. Birinci havale "Danışmanlıg hizmetleri içün" (yazım hataları orijinal metinden kaynaklıdır) şeklinde açıklanmıştı. "

    biçiminde ifâde ettiği hususu yani danışmanlık ücreti olarak Volonte'nin şirketi LGV'ye, Marshall adaları, İngiltere ve Baltık ülkeleri  üzerinden neden 220,000 avro gönderildiğine dair geçerli bir izahları olduğunu;

  • İtalyan gazetecilerin kaydettiği söyleşide anlatıldığı gibi Volonte'nin bu ücret karşılığında Azerbaycan'ın imajını ve insan hakları sicilini düzeltmesine yönelik -gerçekten- danışmanlık verdiğini;
  • Volonte'nin bu ödemeleri Azerbaycan'ın insan hakları siciline dair yapılan oylama öncesinde -AKPM Davranış Kuralları'na aykırı bir biçimde- açıklamaktan imtina etmesinin mantıklı bir izahı olduğunu;
  • Azerbaycan'daki siyasî mahkûmlara dair AKPM'de Ocak 2013'te yapılan ve Volonte'nin aleyhte kampanya yürüttüğü kararın reddi sonrasında İtalyan parlamenterin Elhan Süleymanov'a yazdığı:

    "Selam, zaferinden sonra beni unuttun mu…. J"

    şeklindeki e-postanın da bir açıklaması olduğunu;

  • önde gelen araştırmacı gazeteci ve eski siyasî mahkûm Hatice İsmayilova tarafından varlığı araştırılan ve Volonte'ye yapılan ödemelerin kaynağı ile Azerbaycan'ı yöneten aile arasında bağlantı olduğu iddiasının konu ile ilgisi bulunmadığını;
  • AKPM üyesi Tobias Billström'un The Guardian'a yaptığı "sözüne güvenilir vekiller oylarını belirli bir yönde vermeleri için kendilerine rüşvet teklif edildiğini bana söylediler" beyanının masum bir izahı olduğunu;
  • Azerbaycan'ın Avrupa Konseyi eski büyükelçisi Arif Mammadov'un The Guardian'a verdiği:

    "Petrol zengini ülkenin Avrupa Konseyi delegasyonunun kasasında Konsey'in -parlamenterler meclisi dahil- kurumlarında lobi faaliyetlerinde kullanılmak üzere 30 milyon avrosu olduğu Azerbaycan delegasyonunda herkesin bildiği bir gerçekti. Ancak bu hiç bir yerde yazılı değildi. Bu paranın meclisteki delegasyonların üyelerine ve genel anlamda bütün AKPM'ye yönelik rüşvet ödemeleri için tutulduğu söyleniyordu."

     beyanatın iyi bir açıklaması olduğunu;

  • ve nihayet, her ne kadar Der Tagesspiegel'e göre daha büyük bir skandal bizleri bekliyor olsa da, Luca Volonte'den başka Elhan Süleymanov tarafından Azerbaycan'a davet edilmiş hiç bir AKPM üyesinin 200 avrodan fazla değeri olan bir hediye almamış veya iş ya da danışmanlık sözleşmesi imzalamamış bulunmasının mantıklı bir sebebi olduğunu

varsayalım.

Bu aşamada "şüpheden sanık yararlanır" ilkesi uyarınca AKPM Davranış Kuralları'nın ciddî şekilde ihlâl edildiği bilgisinin henüz kesin bir sonuca ulaşmaya izin vermediğini belirtmek şart. Ancak bir soruşturmanın başlatılması için yeterli veri olduğu da aşikâr.

 

Sawicki'ye karşı üç kötü sebep

Italian Supreme Court of Cassation
Italian Supreme Court of Cassation

Artık, 100'den fazla AKPM üyesinin 25 Ocak 2017 tarihli deklarasyonda belirttiği şekilde ilerlemek lâzım:

"Son yıllarda Meclis'in çalışmalarını etkilemek amacı ile gerçkleştiği iddia edilen yolsuzluk veya uygunsuz davranışları tespit için, vakit kaybetmeksizin, haricî, tamamen bağımsız ve tarafsız bir soruşturma başlatılmalı; bu bağlamda, 2013 Ocak ayında vuku bulan Azerbaycan'daki siyasî mahkûmlara dair oylama özellikle incelenmeli; ilgili soruşturmanın sonuçları doğrudan Meclis ve kamuoyu ile paylaşılmalı."

Ancak hâlâ buna muhalefet eden çok sayıda vekil bulunuyor. Bazıları her türlü araştırmaya karşı, bazıları ise güvenilir ve bağımsız bir soruşturmaya.

Son haftalarda bağımsız bir soruşturma aleyhine ileri sürülen üç sebep var. Birincisi İtalya'da Luca Volonte aleyhine bir yargı süreci devam ettiğinden AKPM'de ilâve bir soruşturma için neden olmadığı. İkincisi, İtalyan adaletinin Luca Volonte'ye karşı Milano savcılarınca hazırlanan yolsuzluk iddianamesini dava konusu yapmayı reddetmiş olması. Üçüncüsü ise tüm iddiaların arkasında, yasadışı bir şekilde menfur emellerini hayata geçirmeye çalışan bir kumpas ağının olduğu ve bu nedenle ithamlara önem atfedilmemesi gereği.

Herşeyi İtalyan mahkemelerine bırakın

Pekiyi, neden herşey İtalyan mahkemelerine bırakılmamalı? İlk akla gelen cevap İtalyan mahkemelerinin AKPM Davranış Kuralları'na uyum konusunda yetkili olmadığı. Çünkü yetkili AKPM'nin kendisi! Ayrıca, AKPM üyeleri sürekli olarak ulusal kurumların kararlarını izliyor ve sorguluyor. Bu Avrupa Konseyi'nin varlık nedeni. Dolayısıyla, İtalyan mahkemelerinde hangi dava açılırsa açılsın, ne karar çıkarsa çıksın, Davranış Kuralları'nın ciddî biçimde ihlâl edilip edilmediğine yönelik AKPM'nin isteyeceği bağımsız bir soruşturmanın ağırlığı tartışılamaz. Ne de olsa sonuçta tehdit altında olan Avrupa Konseyi'nin itibârı ve güvenilirliği.

İtalyan yargısı Volonte'ye karşı suçlamaları dava konusu yapmadı

7 Mart'da Luca Volonte'ye milyonlarca avro ödemiş olan Azerbaycanlı parlamenter Elhan Süleymanov AKPM üyelerine hitaben bir açık mektup kaleme aldı:

"Hepimiz hukukun üstünlüğüne inanan ve dolayısıyla mahkeme kararlarına saygı duyan insanlar olduğumuza göre, sizlerden Milano mahkemesinin yolsuzluk suçlamalarının dava konusu yapılmamasına dair 27 Ocak 2016 tarihli hükmüne saygı duymanızı nezaketle ve fakat kararlılıkla rica ediyorum."

Luca Volonte kendisi de Büro üyelerini "27 Ocak'ta Milano mahkemesinin ilk inceleme hakimi, tarafıma yöneltilen tüm yolsuzluk suçlamalarının dava konusu yapılmamasına karar vermiştir" ibaresini içeren bir  mektuplab bilgilendirdi.

Ancak hemen belirtelim, Volonte hakkındaki suçlamaların dava konusu yapılmadığı iddiası yanıltıcı. 27 Ocak'daki Milano'daki ilk derece mahkemesinde yapılan ön duruşmada hâkim para aklama davasına devam kararı verdi. Hâkim aynı zamanda Volonte'nin Süleymanov'dan 2,390,000 avro aldığını kabul etti. Fakat Volonte'nin AKPM'de kullandığı oylar açısından dokunulmazlık zırhına sahip olduğunu belirtti. Akabinde Milano savcıları Volonte'nin eylemlerinin dokunulmazlıkla korunamayacağı iddiası ile konuyu Yargıtay'a götürdü. Dolayısıyla AKPM'nin soruşturma yapılmaması yönünde bugün atacağı bir adımın İtalyan yüksek yargısından önce hüküm vermek anlamına geleceği gün gibi ortada.

Tüm yolsuzluk tartışması aslında bir komplo

Bu herhangi bir soruşturma yapılmaması için ileri sürülen en garip sav. Amaçlanan bir iddianın çürütülmesi değil, tartışmanın odak noktasını değiştirmek. 6 Mart'da Brüksel merkezli bir lobi grubu olan Avrupa Stratejik İstihbarat ve Güvenlik Merkezi (ESISC), "Ermeni Bağlantısı" adlı bir belge yayınladı. ESISC daha önce de Azerbaycan'ın sicilini "Bir iyi yönetim modeli" çalışmasıyla aklamayı denemişti. Kendi tanıtım yazılarına göre ESISC "modern ve etkileyici lobicilik yöntemleriyle ülkelerin ya da şirketlerin  karmaşık ve hassasiyet arz eden operasyonlarını" müdafaa ediyorlar.

ESISC Azerbaycan aleyhine iddiaların arkasında Avrupa Konseyi'ni ele geçirmiş "küçük bir zümrenin" olduğunu söylüyor. ESI'nin başkanı Gerald Knaus "bu gizli değilse bile en azından sessizce yürütüldüğü belli operasyonun üst aklı" olarak takdim ediliyor. ESISC'e göre, bir avuç milletvekili ve gizemli Bay X (yakın zamanda "ortaya çıkartıldığı üzere" bu kişi İnsan Hakları Komiseri Nils Muizniek'ten başkası değil) Azerbaycan'ı istikrarsızlaştırmak için elele çalışıyor. Güttükleri amaç, daha doğrusu arkalarında Amerikalı hayırsever George Soros'un da dahil olduğu güçlerin güttükleri amaç ise büyük ilgi duydukları Azerbaycan hidrokarbür rezervlerinin kontrolünü ele geçirmek.

ESISC raporunun yalanlarla dolu olduğunu (raporda AKPM'nin Alman üyesi Strasser'in Ermeni yanlısı görüşleri olduğunu yazıyor ve ömrü boyunca bağımsız Ermenistan'a adım atmamış olmasına rağmen, 2015'te Ermeni soykırımı anma törenlerine katılmak için Ermenistan'a gitmiş olduğu yalanı bu savın delili olarak sunuluyor) bir yana bırakalım. En çarpıcı husus şu: ne Süleymanov ne de ESISC, bir AKPM üyesinin diğer bir AKPM üyesine sebebsiz yere yüklü miktarlarda para ödediğinden bahsediyor. Süleymanov ve ESISC bu konuda herhangi bir açıklama çabasına da girmiyor.

AKPM'deki parti gruplarının liderleri ve Büro'nun üyeleri

Pedro Agramunt

Axel Fischer

Jordi Xucla

Pedro Agramunt
AKPM Başkanı, İspanya

Axel Fischer
AHP Grubu, Almanya

Jordi Xucla
ALDİ Grubu, İspanya

Tiny Kox

Michele Nicoletti

Ian Liddell-Grainger

Tiny Kox
Sol Grup, Hollanda

Michele Nicoletti
Sosyalist Grup, İtalya

Ian Liddell-Grainger
Muhafazakâr Grup, BK

 

Hakikatle yüzleşme zamanı

Son aylarda tüm siyasî gruplardan parlamenterler, Avrupa'nın her köşesinden medya organları, en saygın insan hakları ve şeffaflık örgütleri bu durumun Avrupa'nın en eski insan hakları örgütü açısından bir varoluş krizi olduğunu dile getirdi. Bunlar arasında Avrupa Konseyi genel sekreteri, Norveç eski başbakanı ve Nobel Barış Ödülü Komisyonu eski başkanı Thorbjorn Jagland da var. Jagland, Pedro Agramunt'a hitaben kaleme aldığı son mektubunda şöyle diyor:

"Avrupa Konseyi genel sekreteri olarak, parlamenterleri soruşturmak yetkilerim arasında değil. Ancak şunu belirtmeliyim ki,  Avrupa Konseyi'nin yasal  kurumlarından biri olan parlamenterler meclisi, insan hakları komiserini, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi'nin hâkimlerini ve Konsey'in genel sekreterini seçiyor. Bütün bu mühim görevlerinin ışığında tüm üyelerinin ahlâkî bütünlük içerisinde hareket etmesi ve geniş  halk kitlelerinin böyle hareket edildiği yönünde bir algıya sahip olması son derece büyük önem arz ediyor.

Bağımsız ve haricî bir soruşturma kurulu oluşturulması amacıyla ivedilikle karar alınması için yetkilerinizi kullanmanız için size sesleniyorum. Parlamenterler Mecisi pek yakında hem Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi hâkimlerini hem de insan hakları komiserini seçecek. Bana düşen görev ise, bu seçimlerin en yüksek standartlarda gerçekleşmesini sağlamak."

Gelecek haftanın gündemi net: Ya çoğu delegasyonun dile getirdiği, Büro'nun talep,  Jagland'ın ise tavsiye ettiği gibi "gecikmeksizin bağımsız haricî bir soruşturma organı" oluşturulması yönünde karar alınacak; ya da gecikmelerle, perdelemelerle, kifayetsiz yetkilerle bezeli ve icrası imkânsız bir soruşturma talimatıyla veya kaynak, yeterli süre ve bağımsızlıktan mahrum bir iç tahkikâtla karşı karşıya kalınacak.

Avrupa Konseyi'nin meşruiyetine gölge düşüp düşmemesi şimdi bu 33 kadın ve erkeğin elinde (kim olduklarını ve nasıl temasa geçebileceğinizi aşağıda görebilirsiniz). Ancak bu tercih sadece onlara bırakılamayacak kadar mühim. Eğer onlar doğru adımları atmazsa, tüm AKPM üyeleri, hatta Avrupa Konseyi'nin diğer kurumlarının mensupları da konuya el atmak durumunda.

Saygılarımla,

 

Gerald Knaus

Side Event at the Palais de l'Europe Strasbourg

Corruption Allegations and Transparency in the PACE
The way forward - Monday, 24 April, 1-2 pm - Room 6

Co-Hosts:
Pieter Omtzigt
Frank Schwabe

Speakers:
John Dalhuisen, Europe and Central Asia Director at Amnesty International
Gerald Knaus, Director of the European Stability Initiative (ESI)

Parliamentary Assembly of the Council of Europe

The bureau members who will decide the future of the Council of Europe next week:

Name

Country

Party

E-Mail

AGRAMUNT, Pedro

Spain

EPP

pedro.agramunt@senado.es

GALE, Roger

United Kingdom

EC

galerj@parliament.uk

ROUQUET, Rene

France

SOC

rrouquet@assemblee-nationale.fr

OOMEN-RUIJTEN, Ria

Netherlands

EPP

ria.oomen-ruijten@eerstekamer.nl

SCHOU, Ingjerd

Norway

EPP

isc@stortinget.no

NAGHDALYAN, Hermine

Armenia

EC

hermineh.naghdalyan@parliament.am

MIKKO, Marianne

Estonia

SOC

marianne.mikko@riigikogu.ee

GUTIERREZ, Antonio

Spain

SOC

aglimones@congreso.es

KUCUKCAN, Talip

Turkey

EC

talip.kucukcan@tbmm.gov.tr

NEMETH, Zsolt

Hungary

EPP

zsolt.nemeth@parlament.hu

GAMBARO, Adele

Italy

ALDE

adele.gambaro@senato.it

FISCHER, Axel Eduard

Germany

EPP

axel.fischer@bundestag.de

LOUCAIDES, George

Cyprus

UEL

gloukaides@parliament.cy

MENDES, Ana Caterina

Portugal

SOC

catarina@ps.parlamento.pt

DJUROVIC, Aleksandra

Serbia

EPP

aleksandrasns@gmail.com

JORDANA, Carles

Andorra

ALDE

carles.jordana@parlament.ad

LOGVYNSKI, Georgii

Ukraine

EPP

glogvynskyi@rada.gov.ua

MADEJ, Robert

Slovak Republic

SOC

robert_madej@nrsr.sk

KYRIAKIDES, Stella

Cyprus

SOC

skyriakidou@parliament.cy

VAHALOVA, Dana

Czech Republic

SOC

vahalovad@psp.cz

JENSEN, Michael Aastrup

Denmark

ALDE

michael.aastrup@ft.dk

NICOLETTI, Michele

Italy

SOC

nicoletti_m@camera.it

LIDDELL-GRAINGER, Ian

United Kingdom

EC

ianlg@parliament.uk

XUCLA, Jordi

Spain

ALDE

jordi.xucla@congreso.es

KOX, Tiny

Netherlands

UEL

m.j.m.kox@eerstekamer.nl

JENSEN, Mogens

Denmark

SOC

mogens.jensen@ft.dk

DESTEXHE, Alain

Belgium

ALDE

alain@destexhe.be

GAFAROVA, Sahiba

Azerbaijan

EC

international@meclis.gov.az

ARIEV, Volodymyr

Ukraine

EPP

ariev.volodymyr@rada.gov.ua

CENTEMERO, Elena

Italy

EPP

centemero_e@camera.it

PREDA, Cezar Florin

Romania

EPP

dropi@cdep.ro

MAURY PASQUIER, Liliane

Switzerland

SOC

liliane.maurypasquier@parl.ch

CILEVICS, Boriss

Latvia

SOC

boriss.cilevics@saeima.lv